محمد سعيد جانب اللهى

74

پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )

در شهر كياكلا برگ بارهنگ را كوبيده جهت تسكين روى گوش مىگذارند ، يا گياه مهره « 1 » را كوبيده درون گوش مىگذارند ( حسنى و ديگران ، 1382 : 241 ) . ورود حشره يا اشياى خارجى به داخل گوش در خراسان اگر هزارپا به گوش كسى برود ، اندكى روغن كنجد در گوش او مىريزند . گاه هاونى كه در آن مواد بودار تند مثل هل و دارچين و ميخك و فلفل كوبيده باشند ، دم گوش مريض نگاه مىدارند ، هزارپا از گوش خارج مىشود ( شكورزاده : 276 ؛ نيز - درمان با منشأ حيوانى ) . چرك كردن گوش ( - ماكيان‌درمانى ) . سنگينى و وزوز گوش در بوشهر دانهء اسفند را در آب شيرين و روغن زيتون جوشانده و پس از صاف كردن چند قطره از آن را در گوش مىچكانند . اين دارو براى وزوز گوش نيز مفيد است ( افشار سيستانى ، 1369 : 392 ) . در اردكان براى درمان وزوز گوش فتيله عسل در گوش مىگذارند ( طباطبايى : 688 ) . گلودرد در لرستان و ايلام براى رفع گلودرد : 1 . جوشاندهء فلوس را غرغره مىكنند . 2 . اگر گلودرد ناشى از حرارت و گرمى باشد ، به بيمار سردى و ماست مىدهند ، يا گل هميشه بهار را مىكوبند و روى گلو مىبندند . 3 . براى بهبودى گلودرد به بيمار آب نمك مىدهند تا غرغره كند . 4 . براى رفع ورم لوزه دم‌كردهء گل انار را غرغره مىكنند ( اسديان خرم‌آبادى و ديگران : 266 ) . در بافق براى درمان مقدارى شيرخشت ، ترنجوين ( ترنجبين ) ، عناب ، گل‌گاوزبان ، سپستان با هم دم كرده و مىخورند ( جانب اللهى ، 1384 : 119 ) . در ميبد حريره و مايعات گرم ، فرنى ( كه با شير و آرد برنج مىپزند ) تجويز مىكنند اگر از سردى بود با نشاسته و نبات و مغز پسته و اگر از گرمى باشد ، با بادام و آرد برنج مىپزند ، غرغره آب نمك و جوش شيرين و گرم گرفتن نيز از انواع ديگر درمان است ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) .

--> ( 1 ) . mihre